چگونه یک ترانسفورماتور مرطوب را خشک کنیم؟

در مقاله ی پیش رو درباره طریقه ی صحیح خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب، توضیح می دهیم. نقطه ی مقابل ترانسفورماتور در شبکه برق، رطوبت قرار دارد. نفوذ آب یا افزایش رطوبت در ترانسفورماتور منجر به کاهش شدید مقاومت عایقی، تخریب کاغذ های عایق، افزایش تلفات و شکست دی الکتریک و خرابی کامل می شود. در این لحظه، خشک سازی اصولی و سریع آن اقدامی حیاتی و اضطراری محسوب می شود.

فرآیند خشک کردن با جداسازی ترانس از مدار و تخلیه ایمن آن آغاز می گردد. سپس با توجه به میزان رطوبت، امکانات و اندازه دستگاه از روش هایی مانند؛ گرم کردن با جریان هیزی، استفاده از بخاری های مادون قرمز، سیرکوله روغن داغ همراه با ایجاد خلاء استفاده می شود.

در ادامه مرحله به مرحله ی این فرآیند را به تصویر می کشیم، مقاله ی ما را از دست ندهید.

نشانه های وجود رطوبت در ترانسفورماتور

در ابتدای مقاله ی خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب به بررسی نشانه های این عارضه ی مخرب می پردازیم. وجود رطوبت بیش از حد به شدت سلامت، کارایی و طول عمر این نوآوری را تهدید می کند.

رطوبت از طریق نقص در سیستم تنفسی (سیلیکاژل اشباع شده)، نفوذ آب از بیرون یا تجزیه شیمیایی روغن و کاغذ عایق در طول زمان، به داخل سیستم نفوذ می نماید. شناسایی به موقع نشانه های رطوبت برای جلوگیری از خرابی پر هزینه و برنامه ریزی برای خشک سازی ضروری خواهد بود. در جدول به بررسی علائم آن می پردازیم؛

مراحل اصلی خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب

خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب یک فرآیند حیاتی و مهندسی شده است، که هدف نهایی آن خارج سازی رطوبت از عمق عایق های سلولزی (کاغذ) و بازگرداندن استحکام دی الکتریک دستگاه می باشد. این عملیات صرفا تبخیر سطحی آب نیست، بلکه یک مهاجرت کنترل شده مولکول های آب از بافت متراکم کاغذ به فضای خالی و سپس به بیرون از ترانس است.

موفقیت این فرآیند به انتخاب روش مناسب (بر اساس امکانات، اندازه ترانس و میزان رطوبت) و نظارت دقیق بر پارامتر های کلیدی بستگی دارد. هر اشتباه در این پروسه منجر به خشک شدن ناهمگون، آسیب حرارتی به عایق یا حتی شکست نهایی دستگاه خواهد شد. جهت اجرای این فرآیند، طبق موارد زیر پیش روید؛

1.قطع، تخلیه و ایزوله سازی ایمن ترانسفورماتور:

اولین اقدام برای خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب این است، که دستگاه را به طور کامل از شبکه برق جدا کرده و از هر گونه امکان اتصال مجدد جلوگیری کنید. سپس با رعایت پروتکل های ایمنی، دستگاه به طور کامل تخلیه الکتریکی می شود، تا هیچ گونه بار باقیمانده ای در آن وجود نداشته باشد.

2. ارزیابی اولیه و سنجش دقیق میزان رطوبت و وضعیت عایق:

پس از تامین ایمنی، مرحله تشخیص و اندازه گیری آغاز می خواهد شد. در این بخش، آزمایش های میدانی و آزمایشگاهی دقیقی مانند؛ تست تانژانت دلتا، اندازه گیری مقاومت عایقی، ظرفیت خازنی و آنالیز گاز های حل شده در روغن و انجام می پذیرد.

3.انتخاب و اجرای روش بهینه خشک سازی:

خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب را به تکنسین ها یا شرکت های ماهر بسپارید. با تحلیل داده های مرحله قبل، مناسب ترین روش خشک سازی از بین گزینه های موجود انتخاب و اجرا می شود. این روش ها عموما بر پایه اعمال حرارت و خلاء به صورت همزمان یا متوالی استوار هستند.

4.پایش مستمر و کنترل پارامتر های حیاتی در حین فرآیند:

در طول عملیات خشک سازی، پارامتر های متعددی به طور پیوسته و دقیق تحت نظارت قرار می گیرند. دمای نقاط مختلف (هسته، سیم پیچ، روغن، هوای خروجی) باید در محدوده ای ایمن کنترل شود، تا از گرمایش بیش از حد و تخریب عایق جلوگیری گردد.

خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب، فرآیندی چند مرحله و به شدت حساس است. میزان خلاء ایجاد شده در تانک را به دقت اندازه گیری و ثبت کنید. همچنین، میزان رطوبت زدودهشده (از طریق تله های بخار آب یا رطوبت سنج های هوای خروجی) مانیتور می شود. روند تغییرات این پارامتر ها بیانگر پیشرفت کار است.

5.تایید نهایی و پایانی سازی فرآیند:

پایان فرآیند خشک سازی نه بر اساس زمان، بلکه بر اساس شرایط فنی تعیین خواهد شد. هنگامی که نرخ خروج رطوبت به حد ناچیزی برسد و وضعیت پایدار شود، عملیات متوقف شده و مجددا تست های عایقی حیاتی انجام می گیرد.

نتیجه ی خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب به مهارت و دانش تکنسین بستگی دارد. کاهش قابل توجه این پارامتر و نزدیک شدن به مقادیر استاندارد، اصلی ترین شاخص موفقیت آمیز بودن خشک سازی است. هم چنین، رطوبت محاسبه شده کاغذ عایق (از روی رطوبت نهایی روغن و دما) باید به زیر %0.5 تا 1% برسد.

6.پرکردن مجدد با روغن خشک و عایق گیری نهایی:

پس از اطمینان از خشک بودن هسته و سیم پیچ ها، در حالی که خلاء هنوز برقرار است، روغن عایقی بسیار خشک و تصفیه شده به آرامی و از کف تانک به داخل پمپ می شود. پس از پر شدن، ترانس برای مدت مشخصی در حالت آماده به کار باقی می ماند و نهایتا آزمایش های نهایی پیش از راه بر روی آن انجام می پذیرد.

نکات قابل توجه در خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب

خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب نیازمند رعایت نکات دقیق و پیچیده ای است، تا ضمن زدودن رطوبت، به ساختار ظریف عایق های سلولزی آسیبی نرسد. نخستین و حیاتی ترین نکته، اجتناب از افزایش دمای ناگهانی یا بیش از حد مجاز است. گرمایش باید تدریجی و یکنواخت صورت گیرد، تا از ایجاد تنش حرارتی در کاغذ عایق و ایجاد مسیر های تخلیه جزئی جلوگیری گردد.

پایش مستمر و تحلیل همزمان چندین پارامتر از دیگر نکات مهم در این فرآیند است. تنها نظارت بر دمای میانگین روغن کافی نیست، باید دمای نقطه ای نقاط بحرانی مانند؛ هسته و سیم پیچ ها، به دقت اندازه گیری و به ثبت برسد. معیار پایان فرآیند، ثابت شدن نتایج تست تانژانت دلتا و رسیدن رطوبت کاغذ به زیر %1 می باشد.

پس از خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب، پر کردن مجدد تانک تحت خلاء با روغن خشک و دارای درجه دی الکتریک بالا الزامی است. این رویکرد، از جذب فوری رطوبت توسط عایق های تشنه جلوگیری خواهد کرد.

سخن آخر

خشک کردن ترانسفورماتور مرطوب، یک عملیات حیاتی و تخصصی است. این تکنیک را به کارشناسان ما در طاها ترانس بسپارید، تا دستگاه بعد از تعمیر، توانایی لازم را برای پاسخگویی به نیاز مختلف مجموعه داشته باشد. در مرجع اینترنتی ما می توانید، انواع این ابزار را در کیفیت های بالا بخرید.

سوالات متداول:

1. آیا می توان ترانسفورماتور را بدون تجهیزات خلاء خشک کرد؟

بله، با روش هایی مانند؛ استفاده از جریان هیزی، اما کارایی این روش ها معمولا پایین تر است و برای شرایط رطوبتی شدید یا ترانس های بزرگ، جوابگو نیست.

2. مهم ترین خطر در فرآیند خشک سازی چیست؟

گرمایش ناهمگون و بیش از حد که منجر به پختن یا شکنندگی عایق کاغذی می شود. کنترل دقیق دما در تمام نقاط و افزایش تدریجی آن برای جلوگیری از این آسیب اساسی می باشد.

3. چگونه از خشک بودن کامل ترانس مطمئن شویم؟

نتایج تست های عایقی در دو مرحله متوالی و رسیدن رطوبت محاسبه شده کاغذ به زیر %0.5، خبر از آماده بودن دستگاه برای تامین انرژی می دهد.