در مقاله ی پیش رو به بررسی مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق می پردازیم. داغ شدن یا آب شدن پریز برق هرگز یک اتفاق عادی نیست؛ این پدیده معمولا نشانه ی عبور جریان بیش از حد مجاز، اتصال نامناسب یا فشار زیاد روی مدار است.
مشاهده محصولات
از علل شایع این عارضه عبارتند از؛ استفاده همزمان از چند وسیله ی پرمصرف روی یک خروجی، اتصالات شل و فرسوده درون پریز، سیم کشی غیر استاندارد ساختمان و کیفیت پایین خود تجهیزات. گاهی نیز نوسانات برق یا استفاده طولانی مدت از یک پریز قدیمی باعث تولید گرمای مداوم و درنهایت ذوب شدن بدنه می گردد. نادیده گرفتن این علائم، خطر آتش سوزی و برق گرفتگی را به دنبال دارد.
در ادامه منشاء این مشکل را به تصویر می کشیم، مقاله ی ما را از دست ندهید.
لیستی از دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق
با شناسایی مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق، مانع از بروز این مشکل شوید. داغ شدن یا آب شدن پریز برق معمولا زمانی اتفاق می افتد، که جریان الکتریکی عبوری از آن بیشتر از ظرفیت طراحی شده باشد یا در مسیر اتصال، مقاومتی غیرعادی ایجاد شود.
این مقاومت اضافه باعث تولید گرما می گردد. در صورت ادامه پیدا کردن وضعیت، حرارت پلاستیک پریز یا دوشاخه را ذوب خواهد کرد. در ادامه مهم ترین عواملی که منجر به این مشکل می شوند، را توضیح می دهیم؛
1. استفاده همزمان از چند وسیله پرمصرف روی یک پریز:
مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق مرتبط به نحوه ی استفاده شما از انرژی برق است. زمانی که چند دستگاه با توان بالا مثل؛ بخاری برقی، کتری، مایکروویو یا اتو را از طریق سه راهی یا چند راهی به یک خروجی متصل می کنید، مجموع جریان عبوری از پریز چندین برابر حد مجاز می شود.
این فشار بالا باعث گرم شدن سریع کنتاکت های داخلی پریز می گردد و در طولانی مدت بدنه پلاستیکی شروع به نرم شدن و ذوب شدن می کند.
2. شل یا فرسوده بودن اتصالات داخلی پریز:
اگر سیم های پشت پریز به درستی بسته نشده باشند، جریان برق در آن نقطه با مقاومت زیادی رو به رو می شود. این مقاومت اضافی مستقیما تبدیل به گرما می گردد و همان نقطه به کانون تولید حرارت تبدیل می گردد. در بسیاری از موارد، برقکار ها هنگام باز کردن پریز سوخته می بینند، که سیم فاز کاملا شل بوده و عایق آن ذوب شده است.
3. سیم کشی غیراستاندارد یا استفاده از سیم با قطر کم:
مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق معمولا به نقشه ی کشی و زیربنا بر می گردد. در برخی ساختمان ها به خصوص واحد های قدیمی، از سیم هایی با سطح مقطع کمتر از استاندارد برای سیم کشی استفاده شده است.
سیم نازک مقاومت الکتریکی بالا تری دارد و هنگام عبور جریان، گرمای بیشتری تولید می کند. همین حرارت تدریجی به پریز منتقل شده و پیش زمینه ای برای داغ شدن مداوم آن می باشد. همچنین جنس سیم هم تاثیر دارد. سیم آلومینیومی نسبت به مسی گرمای بیشتری تولید می کند.
4. کیفیت پایین و غیراستاندارد خود پریز یا دوشاخه:
با آگاهی از مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق، مانع از فروپاشی زیرساخت الکتریکی مجتمع شوید. متاسفانه در بازار مدل های ارزان و بی کیفیتی وجود دارند، که از پلاستیک های درجه چندم و کنتاکت های فلزی نازک ساخته شده اند.
این تجهیزات حتی زیر بار جریان معمولی هم مقاومت داخلی بالایی دارند و زود داغ می کنند. پس از چند بار استفاده، بدنه تغییر رنگ داده، بوی سوختگی می دهد و در نهایت آب می شود.
5. نوسانات ولتاژ و اضافه بار در مدار برق:
با مطالعه درباره مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق فرصتی برای پیشگیری از بروز حوادث غیر مترقبه خواهید داشت. وقتی ولتاژ برق ساختمان دچار افت یا افزایش ناگهانی می شود، فشار اضافی به تمام اجزای مدار از جمله پریز ها وارد می آید.
این نوساناتسبب شده جریان لحظه ای از حد مجاز فراتر رود و گرمای ناگهانی تولید شود. اگر مدار به درستی با کلید مینیاتوری یا محافظ جان محافظت نشود، این گرما به پریز آسیب می زند.
6. استفاده طولانی و بی وقفه از یک پریز قدیمی:
زمانی که یک وسیله ی پرمصرف مثل؛ بخاری برقی بی وقفه به پریز متصل است. در این حالت حتی اگر جریان از حداکثر ظرفیت پریز کمتر باشد، گرمای مداوم به مرور در محل اتصال جمع می شود. پریز های قدیمی به علت کنتاکت های فرسوده، گرمای بیشتری تولید می کنند و در نهایت بدنه دو شاخه یا خود پریز ذوب خواهد شد.
7. وجود رطوبت یا گرد و غبار درون پریز:
مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق، عامل اصلی حوادث غیر مترقبه مثل؛ آتش سوزی هستند. رطوبت و گرد و غبار رسانایی الکتریکی را افزایش می دهند و پیش زمینه ای برای ایجاد مسیر های ناخواسته برای عبور جریان به شمار می روند.
این جریان نشتی هر چند کوچک، به مرور زمان تولید حرارت می کند و به قطعات داخلی پریز آسیب می زند. به همین دلیل، پریز های آشپزخانه و حمام بیشتر از سایر نقاط خانه دچار مشکل می شوند.
روش های موثر برای جلوگیری از داغ شدن و آب شدن پریز برق
در این بخش از مقاله ی مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق به راه های مقابله با این مشکل اشاره می کنیم. پیشگیری از داغ شدن پریز برق کار دشواری نیست، اما نیازمند رعایت چند اصل ساده و مهم است.
بسیاری از موارد داغ شدن و آب شدن پریز ها ناشی از؛ رفتار های اشتباه روزمره یا استفاده از تجهیزات نامناسب می باشد. از جمله این راهکار ها می توان به موارد زیر اشاره نمود؛
1. از اتصال همزمان چند وسیله پرمصرف به یک پریز خودداری کنید:
هر پریز برق ظرفیت مشخصی برای عبور جریان دارد، که روی بدنه آن درج شده است. هنگامی که چند دستگاه پرمصرف مثل؛ بخاری برقی، کتری، مایکروویو یا اتو را از طریق یک چند راهی به یک پریز متصل هستند، مجموع جریان مصرفی به راحتی از حد مجاز فراتر می رود.
این کار فشار حرارتی شدیدی به کنتاکت های داخلی پریز وارد می نماید. بهترین راه این است، که وسایل پرمصرف را به پریز های جداگانه و روی مدار های مختلف متصل گردانید، تا بار جریان بین آن ها تقسیم شود.
2. از پریز ها و دوشاخه های باکیفیت و استاندارد استفاده کنید:
مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق را می توان با استفاده صحیح از ابزار آلات و سیم کشی تخصصی برطرف کرد. کیفیت تجهیزات برقی تاثیر مستقیمی بر ایمنی و طول عمر آن ها دارد.
پریز ها و دوشاخه های بی کیفیت معمولا از پلاستیک های نامرغوب و کنتاکت های فلزی نازک تولید می گردند، که مقاومت الکتریکی بالایی دارند و زود داغ می کنند. هنگام خرید حتما به وجود نشان استاندارد و برند معتبر توجه کنید.
3. اتصالات سیم ها را به صورت دورها ی بررسی و سفت گردانید:
برای پیشگیری از عواقب مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق، از یک متخصص برای سیم کشی ساختمان یاری بجویید. با گذشت زمان و به دلیل لرزش های محیطی یا تغییرات دمایی، پیچ های اتصال سیم در پشت پریز شل می شوند.
اتصال شل بیانگر؛ مقاومت بالا و گرمای زیاد است. هر چند سال یک بار توسط یک برقکار ماهر، تمام پریز های خانه باز و بررسی گردد. در این بررسی، سیم ها مجددا سفت می می کنند و اگر نشانی از سوختگی یا ذوب شدگی بیابند، پریز تعویض خواهد شد.
4. از سیم کشی استاندارد با سطح مقطع مناسب اطمینان حاصل کنید:
مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق ریشه در ضعف زیر ساخت الکتریکی ساختمان دارند. اگر ساختمان شما قدیمی یا سیم کشی آن توسط افراد غیرمتخصص انجام شده، احتمالا از سیم هایی با قطر کمتر از استاندارد استفاده شده است.
سیم نازک مقاومت بالایی دارد و زیر بار جریان، گرمای زیادی آزاد می کنند. برای پیشگیری، بهتر است در زمان بازسازی یا هر بار تعمیر اساسی، سیم کشی توسط یک برقکار حرفه ای بررسی شود.
5. در مکانهای مرطوب از پریزهای ضدآب استفاده نمایید:
آشپزخانه، حمام، دستشویی و فضا های باز، رطوبت وارد پریز می شود. رطوبت نه تنها خطر برق گرفتگی را افزایش می دهد، بلکه عامل اصلی ایجاد خوردگی و حرارت تدریجی در کنتاکت ها است. برای این فضا ها حتما از پریز های مخصوص با درپوش ضدآب و استاندارد IP44 یا بالاتر استفاده کنید. این پریز ها طراحی شده اند، که رطوبت مانع از نفوذ رطوبت گردند.
پیامد های اصلی داغ شدن و آب شدن پریز برق
در آخرین بخش از مقاله ی مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق به پیامد های این عارضه اشاره می کنیم. داغ شدن و آب شدن پریز برق را نباید یک عیب ساده یا موقتی تلقی کرد.
این اتفاق زنگ خطری است، خبر از یک خرابی در دل سیستم برق می دهد. اگر به موقع به آن رسیدگی نشود، پیامد ها از آسیب به وسایل برقی شروع شده و تا آتش سوزی گسترده و خطرات جانی پیش می روند. موارد ذیل از جمله این پیامد ها را به تصویر می کشد؛
- آتش سوزی در ساختمان
- برق گرفتگی و آسیب بدنی
- از بین رفتن وسایل برقی گران قیمت
- اتصال کوتاه و قطعی مکرر برق
- خسارت به سیم کشی داخلی ساختمان
- هزینه بالای تعمیر و بازسازی
- افزایش قبض برق
- ایجاد بوی نامطبوع و آلودگی محیط
- کاهش ارزش ملک در زمان فروش
سخن آخر
در مقاله ی بالا مهم ترین دلایل داغ شدن و آب شدن پریز برق بررسی شد. داغ شدن پریز برق را هرگز نادیده نگیرید. این اتفاق هشداری جدی برای وجود فشار بیش از حد، اتصال شل یا تجهیزات بی کیفیت در مدار است. خدمات برق کشی مجتمع را به شرکت های ماهری مثل؛ طاها ترانس بسپارید.
سوالات متداول
- آیا داغ شدن خفیف پریز هم خطرناک است؟
خیر، گرمای بسیار خفیف پس از ساعت ها استفاده از وسیله پرمصرف معمولا عادی است. اما اگر پریز به حدی داغ شود یا بوی سوختگی بدهد، خطرناک و نیازمند بررسی فوری می باشد.
- چگونه بفهمیم پریز استاندارد است یا نه؟
به وجود علامت استاندارد ایران روی بدنه، جنس مرغوب پلاستیک، کنتاکت های براق و مقاوم، و برند معتبر توجه گردانید. پریز های بی کیفیت معمولا ارزان، سبک و بدون نشانه های استاندارد هستند.
- آیا می توانم خودم پریز داغ شده را تعویض کنم؟
اگر دانش و ابزار کافی دارید و برق مدار را قطع کرده اید، بله. اما به دلیل خطر برق گرفتگی و آتش سوزی در صورت اشتباه، توصیه جدی می شود، این کار را به یک برقکار ماهر بسپارید.
بیشتر بخوانید:
